Արցախի հայ բնակչության բռնի տեղահանումից հետո բազմաթիվ միկրո և փոքր ձեռնարկատերեր ստիպված եղան Հայաստանում վերականգնել իրենց բիզնեսներն ու ապրուստի միջոցները՝ կորցնելով ակտիվները, ձևավորված հաճախորդների ցանցերն ու մատակարարման շղթաները։ Նրանք նաև դժվարություններ ունեին ֆինանսավորման հասանելիության, նոր գործարար միջավայրում կողմնորոշվելու և իրենց բիզնեսները շուկայի նոր պայմաններին հարմարեցնելու հարցում։ Նրանց տնտեսական ինտեգրմանն ու երկարաժամկետ դիմակայունությանն աջակցելու համար «Իզմիրլյան» հիմնադրամը «Արցախ յունիոն» ՀԿ-ի հետ համագործակցությամբ իրականացրել է «Արցախից տեղահանված միկրո և փոքր ձեռնարկատերերի քարտեզագրում, իրազեկում և կարողությունների զարգացում» ծրագիրը։ Նախաձեռնության նպատակն էր ամրապնդել Արցախի բռնի տեղահանված բնակիչների կողմից հիմնված և Հայաստանով մեկ գործող բիզնեսների տնտեսական կայունությունն ու մրցունակությունը։
Արցախից տեղահանված 62 փոքր և գերփոքր ձեռնարկություն քարտեզագրվել և ներառվել է առցանց բիզնես տվյալների բազայում, որոնցից 60-ի կարիքները մանրամասն գնահատվել են։
29 ձեռնարկատեր մասնակցել է բիզնես վերապատրաստման, անցկացվել է կարողությունների զարգացման 115 ժամ, իսկ 79 անհատական խորհրդատվություն աջակցել է 23 ձեռնարկատիրոջ բիզնեսի կառավարման, մարքեթինգի և ֆինանսական պլանավորման հարցերում։
Ցանցային միջոցառումների շնորհիվ ձևավորվել է 28 նոր գործարար գործընկերություն, իսկ մասնակից ձեռնարկությունները նշել են շրջանառության միջինը 28,6% աճ։
Հինգ ձեռնարկություն ստացել է ուղղակի ֆինանսական աջակցություն բիզնեսի վերազինման և ընդլայնման համար՝ ամբողջությամբ կատարելով ծրագրի այս բաղադրիչի թիրախը։
2004 թվականից «Իզմիրլյան» հիմնադրամն աջակցում է Մեղրիի պատմական Փոքր թաղի վերածննդին՝ ինտեգրված մոտեցմամբ, որը համատեղում է մշակութային ժառանգության պահպանումը, համայնքային զարգացումը և զբոսաշրջությունը։ Նախաձեռնությունը սկսվել է 19-րդ դարի ավանդական տան վերականգնմամբ, որը վերածվել է հյուրատան, զուգահեռաբար աջակցելով տեղի կանանց՝ վերակենդանացնելու հարավ-հայկական ավանդական ասեղնագործությունն ու գորգագործությունը։
Տարիների ընթացքում «Իզմիրլյան» հիմնադրամն աջակցել է մի շարք նախաձեռնությունների, որոնք ուղղված էին Հայաստանի մասնավոր հատվածի ամրապնդմանը և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների, ձեռնարկատերերի և տնտեսապես խոցելի համայնքների համար ֆինանսավորման հասանելիության ընդլայնմանը։ Հիմնադրամի աջակցությունն օգնել է ավելի հասանելի դարձնել ֆինանսավորումը այն բիզնեսների համար, որոնք ձգտում էին սկսել կամ ընդլայնել իրենց գործունեությունը, ներդրումներ կատարել արտադրության մեջ, ամրապնդել մրցունակությունը և ստեղծել աշխատատեղեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել աճի և արտահանման ներուժ ունեցող ձեռնարկություններին, ինչպես նաև տեղական տնտեսական զարգացմանը նպաստող նախաձեռնություններին։
«Իզմիրլյան» հիմնադրամը HALO Trust-ի հետ համագործակցությամբ աջակցել է Լեռնային Ղարաբաղում մարդասիրական ականազերծման ծրագրին, որի նպատակն էր մաքրել ականներով և այլ պայթուցիկ վտանգներով աղտոտված հողերը։ Այդ տարածքները քաղաքացիական օգտագործման համար ավելի անվտանգ դարձնելով՝ ծրագիրը նպաստել է համայնքների անվտանգության բարելավմանը և հողերը արտադրողական ու առօրյա օգտագործման վերադարձնելուն։ Ծրագիրը HALO-ի՝ Լեռնային Ղարաբաղում իրականացվող մարդասիրական ականազերծման շարունակական գործունեության մաս էր։
